‘’Alafranga’’ tipler birçok yazarımızın romanında konu edilmiştir. Hüseyin Rahmi; şık(1889), mürebbiye(1898), metres(1900), ve şıpsevdi romanlarında ‘’alafranga’’ tipleri ustalıkla işler.
Ahmet Mithat Karnaval romanında da ‘’alafranga’’ ve ‘’züppe’’ tiplerini işlemiştir. Fakat bu romanda dikkat edilecek en önemli husus karnaval ismi ile karnaval mevsimini romanda ustalıkla işlenmesidir. Karnaval, Hıristiyanlığın başlamasından evvel yani putperestlik zamanlarına aittir. Hıristiyanlık dini, Roma’ya yayıldığı zaman, bu âdeti görmemmiş ise de halk karnaval serbestîsinden istifade için dünyayı terk etmeyi bile göze aldığından, Roma kilisesi bu konuda işleri zamana bırakmaya ve görmezlikten gelmeğe mecburiyet duymuştur.
1-OLAY ÖRGÜSÜ: Karnaval yazıldığı yıllarda, toplumumuzda pek çok benzeri olan alafranga tipi Zekayi ve bir Osmanlı aydın tipi Resmi en ayrıntılı şekilde işlemiştir.
Roman Zekayi ve Resmi’yi okura tanıtmakla başlar. Bir de Zekayi’nin babası vardır Uzleti Efendi. Romanın bu ilk bölümünde daha çok Zekayi ele alınır. Zekayi’nin almış olduğu eğitim ve aile durumu tanıtılır. Romanın bu ilk bölümünde Resmi’de tüm yönleriyle tanıtılır okura. Resmi’nin yaşamı ve içinde bulunduğu durumlar işlenir.
Romanın ilerleyen bölümlerinde Resmi’nin keskin zekâsı tanıtılır. Resmi alet yapmaya ve tamir etmeye karşı yeteneklidir. En önemli özelliği ise dil öğrenmeye karşı olan yeteneğidir. Bu yeteneği sayesinde Hamparson Ağa ile tanışmaları işlenir. Bu tanışma Resmi’nin kilisede bir piyanoyu tamir etmesiyle başlar.
Romanda Hamparson Ağa’nın eşi madam Hamparson Arslangözyan güzelliği ve zarafeti tanıtılır. Madam Hamparson’un Resmi ve Zekayi ile tanışmaları konu edinilir. Romanın ilerleyen bölümlerinde Zekayi’nin kadından hoşlanarak ona yazdığı mektup ve cevabı işlenir. Bu arada Resmi Arslangözyan ailesinin sadık dostu olmuştur.
Karnaval mevsimi romanın asıl konusunun işlendiği bölümdür. Karnaval mevsiminde yapılan balolar romanın bu bölümünde ustalıkla ele alınır. Romanın bu bölümünde dikkate değer en önemli nokta Madam Hamparson’un Resmiden hoşlanması ve Resmi’nin ise bu tavrı sadece dostluk olarak algılamasıdır.
Zekayi ise başka bir köklü aile Bahtiyar Paşa köşkünde gönül meselelerine uzanmaya çalışmaktadır. Resmi’nin evlerinde bir üre besleme olarak kalan Hasna için yazmış olduğu mektup bir yanlışlık eseri Bahtiyar Paşa’nın kızı Hasna’ya verilir. Daha sonra ise olaylar bir hayli karışır.
Romanın son bölümünde ise Madam Hamparson ve Resmi’nin aşkı ele alınır. Bu aşkın ikisinin de başına getirdiği felaketler işlenir.
Romanın temelinde ele alınan konu Osmanlı’nın son dönemindeki durum ve yabancıların hayatımıza ne oranda etki ettiğidir. Ayrıca yanlış batılılaşma ve bunun getirdiği olumsuz durumlar yansıtılır.
Romanda olay örgüsü, düz bir çizgi halinde ve kronolojik bir gelişme içinde verilmiştir. Olay örgüsünde bazı bölümler uzatılmıştır. Özellikle Resmi ve Madam Hamparson’un balo olayı oldukça uzatılmıştır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder